Ir
İridyum
Element 77 · Geçiş metali
İridyum (Ir)
İridyum, bilinen en korozyona dayanıklı metaldir. Son derece yoğun, sert ve nadirdir.
- Geçiş metali
- 6. periyot
- 9. grup
- d bloğu
- Oda sıcaklığında katı
Temel özellikler
- Atom kütlesi
- 192,22
- u
- Elektron dizilimi
- [Xe] 4f14 5d7 6s2
- Erime noktası
- 2.445,9 °C
- 2.719 K
- Kaynama noktası
- 4.427,9 °C
- 4.701 K
- Yoğunluk
- 22,42 g/cm³
- Elektronegatiflik
- 2,2
- Pauling
- Atom yarıçapı
- 202 pm
- van der Waals
- 1. iyonlaşma enerjisi
- 9,1 eV
Tüm elementlerle karşılaştır:Elektronegatiflik tablosuAtom yarıçapı tablosuİyonlaşma enerjisi tablosuElementlerin yoğunluk tablosuErime noktası tablosuElektron dizilimi tablosu
Biliyor muydunuz?
İridyum hakkında dikkat çekici bilgiler
- 01
Dünya çapında yayılmış iridyumca zengin bir kil tabakası, dinozorlar çağını bitiren asteroit çarpmasını işaret eder.
- 02
Uluslararası prototip metre ve kilogram platin–iridyumdan yapılmıştı.
- 03
İridyum, 160.000 kilometreden fazla dayanan buji uçlarında kullanılır.
Uygulamalar
İridyum ne için kullanılır?
- Bujiler
- Kristal büyütme potaları
- Elektrotlar
- Dolma kalem uçları
Tarih
Keşif ve adın kökeni
Keşfeden
Yıl
Nerede
İngiltere
Adın kökeni
Yunanca iris, «gökkuşağı»: çok renkli tuzlarından.
Atom yapısı
Atomik özellikler
Atom yapısı
Atomik özellikler
- Atom numarası
- 77
- Atom kütlesi
- 192,22 u
- Grup
- 9
- Periyot
- 6
- Blok
- d bloğu
- Elektron dizilimi
- [Xe] 4f14 5d7 6s2
- Tam dizilim
- 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d7
- Kabuk başına elektron
- 2, 8, 18, 32, 15, 2
- Elektronegatiflik (Pauling)
- 2,2
- Elektron ilgisi
- 1,565 eV
- Atom yarıçapı (van der Waals)
- 202 pm
- Kararlı izotoplar
- 2
Yükseltgenme basamakları
Vurgulanan: yaygın yükseltgenme basamakları (+4, +3).
Ardışık iyonlaşma enerjileri
Elektronları sırayla koparmak için gereken enerji (kJ/mol). Büyük sıçramalar yeni bir iç kabuğun nerede başladığını gösterir.
- 1.880
- 2.1.600
Fiziksel
Fiziksel özellikler ve renk
Fiziksel
Fiziksel özellikler ve renk
- 20 °C’de hâl
- Katı
- Erime noktası
- 2.719 K · 2.445,9 °C · 4.434,5 °F
- Kaynama noktası
- 4.701 K · 4.427,9 °C · 8.002,1 °F
- Yoğunluk
- 22,42 g/cm³
- Molar ısı sığası
- 25,1 J/(mol·K)
- Görünüm
- Gümüşi beyaz
- CPK model rengi
- Kopyalandı
CPK rengi, moleküler modellerde bu elementin atomları için kullanılan gelenekseldir.
SSS
İridyum hakkında sorular
elementinin atom numarası nedir?
İridyum elementinin atom numarası 77’dir; yani her İridyum atomunun çekirdeğinde 77 proton vardır. Sembolü Ir, atom kütlesi 192,22’dir.
elementini kim keşfetti?
İridyum, 1803 yılında Smithson Tennant tarafından keşfedildi (İngiltere). Adın kökeni: Yunanca iris, «gökkuşağı»: çok renkli tuzlarından.
ne için kullanılır?
İridyum kullanım alanları: Bujiler; Kristal büyütme potaları; Elektrotlar; Dolma kalem uçları.
İridyum bir metal mi?
Evet. İridyum, metal kategorilerinden biri olan “geçiş metali” kategorisindedir.
elementinin elektron dizilimi nedir?
elementinin elektron dizilimi [Xe] 4f14 5d7 6s2. 77 elektronu kabuklara 2, 8, 18, 32, 15, 2 şeklinde dağılır.